Het hoofd - Portret

Gezicht is een van de leukste en zoniet het leukste onderwerp om te tekenen. In de lessen leer je waar de basiselementen (ogen, oren ed) zitten door gebruik te maken van hulplijnen. Onderschat deze lijnen niet, want ze kunnen je hulp bieden om de kwaliteit van werk te verbeteren of om meer consistentie in je werk te verkrijgen. Soms zie je tekenaars die zomaar snel in een paar minuten een schets uit hun mouw kan schudden. Het is niet dat ze vanaf het begin op dat niveau zitten, maar eerder doordat ze zo vaak hebben getekend dat de hulplijnen in hun geheugen zijn ingeprent. Met wat oefeningen aan het einde van de les wordt er een begin gemaakt om het gezicht goed te tekenen. Later kan je de basiselementen automatisch goed op papier zetten zonder die lijnen eerst te tekenen.



Uiteraard zijn hulplijnen maar een hulpmiddel om de elementen te plaatsen. Niet iedereen ziet er hetzelfde uit en daarom is het doel van deze les te laten wat de basis is. Daarna is het aan jou de elementen een beetje aan te passen om je eigen personage te maken. Het tekenen van de ogen, oren, neus en mond wordt in een ander les uitgelegd.


Basislijnen

Teken allereerst een ovaal. Je hoeft nog geen kaakkijn te teken, want dat kan later. Precies in het midden trek je een horizontale lijn (rood) en een verticale lijn. Let wel op dat ze haaks op elkaar staan. Als je dat niet goed doet wordt het gezicht heel erg scheef. De twee lijnen zijn de basislijnen. Bij alles wat je nu verder gaat doen ben je afhankelijk van ze.



Ogen
Op de horizontale middellijn komt de ogen. Afhankelijk van de leeftijd kun je de ogen boven of onder de lijn plaatsen. Wanneer je het ander oog tekent, let dan wel op dat er genoeg ruimte is tussen de ogen om nog “1 oog” te plaatsen. Verderop wordt dat nog eens uitgelegd. Om het tweede oog precies in spiegelbeeld te tekenen is het handig om een geodriehoek te gebruiken. Wanneer je dit onder de knie hebt, merk je dat je dit niet meer nodig is.




Er zijn verschillende manieren om de ogen op de juiste plaatst in het gezicht te plaatsen. Hieronder zonder wordt gebruik gemaakt van vierhoeken. Midden in de vierhoek teken je de cirkel voor de pupil en daarna plaats je de oogleden.



Een ander manier om het gezicht te tekenen is eerst te beginnen met de ogen. Daaromheen teken je de rest van het gezicht. Deze manier is gemakkelijker, maar niet aan te raden, want je kunt je papier niet indelen en je komt al snel papier te kort.

Neus
De neus begint bij het midden van de twee rode lijnen, die over het midden en de kin lopen.Je kunt op verschillende manieren de neus definiëren. Je hoeft niet eens de hele neus te tekenen. Alleen maar een driehoekje of zelfs twee kleine streepjes zijn genoeg. Kijk maar naar je favoriete anime/manga hoe de neuzen daar zijn getekend.





Oren
Het topje van de oren zit ongeveer op dezelfde hoogte van de wenkbrauwen. De oorlellen komen ter hoogte van de neus (tussen de blauwe lijnen).
De oren met een kleine boog van het hoofd maar niet te veel, anders krijg je flaporen. Zie hieronder:

Mond
Teken een lijn tussen de kin en de onderkant van de neus. Daar zit de mond.

Haar
De haren beginnen bij de blauwe horizontale lijn. Deze lijn zit ongeveer in het midden van de rode lijn en de top van de schedel.




Nek
Trek een lijn van het midden van het oog naar beneden. Op het punt waar deze lijn de onderkaak snijdt, begint de hals. Een wat jonger persoon heeft een groter hoofd, dus relatief gezien is het hoofd groter ten opzichte van de rest van het lichaam dan bij een volwassene. De nek bij de laatste is dan relatief ook wat dunner.





Kaaklijn
De kaaklijn bepaalt enorm hoe het gezicht eruit gaat zien. Het knikje in de onderkaak begint bij de oren en loopt tot de mond. Je kunt het personage dikker maken door het knikje lager te plaatsen en de wangen boller te maken. Je ziet in de werkelijkheid dat mollige mensen of kinderen geen scherpe kinnen hebben. Bij dunne mensen zie je dat de kaaklijnen haast recht lopen. Met alleen de kaaklijn kun je je personages al heel snel een ander uiterlijk geven. Hieronder zie je enkele voorbeelden.


Leeftijd.
Wat beïnvloedt de leeftijd van je personage:
- Bij volwassenen is de afstand tussen de ogen en de mond groter. (let op de rode lijn)
- Het voorhoofd van kinderen zijn groter, doordat de afstand tussen mond en ogen kleiner is dan bij volwassenen.
- De ogen worden steeds kleiner bij het ouder worden.
- De kaaklijn wordt steeds hoekiger bij het ouder worden.
- De hoofden van kinderen zijn rond en bij het ouder worden wordt deze uitgerekt.
De personages zijn schattiger wanneer de ogen onder de rode lijn (de helft van het hoofd) wordt geplaatst en als je meer met rondingen werkt.



De opdrachten hieronder leren je eerst hoe je met hulplijnen om moet gaan. De hulplijnen worden in de opdrachten geleidelijk minder, zo train je je gedachten snel waar de lijnen zouden moeten komen. Het is overigens helemaal niet erg om hulplijnen te gebruiken, zolang je maar weet waar ze zitten. Ik zal nogmaals herhalen: de hulplijnen zijn er om je te behoeden van grove anatomische fouten. Voel vrij om de monden of ogen iets te verplaatsen naar smaak.

Opdracht 1
Teken 5x hetzelfde gezicht. De hulplijnen zijn in het eerste hoofd geplaatst. Voor elk hoofd krijgt je 3 minuten. Noteer bij elk hoofd hoeveel minuut en secondes je hierover heb gedaan. Je hoeft niet netjes te werken, zolang het gezicht getekend wordt volgens de hulplijnen, gaat het goed. Download het werkblad hier:http://www.mangaschool.nl/upimg/78_Werkblad - Het gezicht portret.jpg

Opdracht 2
Maak zelf een gezicht van voren inclusief de hulplijnen en laat een docent dat keuren.

Opdracht 3
Gebruik het gezicht van opdracht 2, teken deze 5 keer en noteer de tijden.

Opdracht 4
Gebruik het gezicht van opdracht 2, verander elk keer 1 ding, bijvoorbeeld de grote van de ogen en noteer wat je heb veranderd. Doe dit 5 keer. Het is raadzaam om deze gezichten te bewaren. Je kunt het later weer terugzoeken wat je hebt veranderd om een bepaald gezicht te krijgen.